Ziyarətnamə: Həzrət Əbəlfəzl Abbas (ə) ziyarətnaməsi

Möhtərəm şeyx Cəfər ibn Quləviyyə Qumi mötəbər sənədlərlə Əbu Həmzə Somalidən belə nəql edir ki, imam Cəfər Sadiq (ə.s.) buyurubdur: “Həzrət Abbasın mübarək qəbri imam Hüseynin (ə.s.) qəbri ilə üzbəüz olub, Fərat çayının kənarında yerləşir. O həzrəti ziyarət etmək istədikdə, onu hərəminin qapısı ağzında dayanıb, bu ziyarətnaməni oxu:

Həzrət Abbas (ə)_1

Transkripsiya	Tərcümə	Ərəbcə
Səlamullahi və səlamu məlaikətihil muqərrəbin və ənbiyaihil mursəlin	Allahın, “müqərrəb” (Allaha yaxın) mələklərin	سَلامُ اللَّهِ وَ سَلامُ مَلائِكَتِهِ الْمُقَرَّبِينَ وَ أَنْبِيَائِهِ الْمُرْسَلِينَ
və ibadihis salihin və cəmiiş şuhədai vəs siddiqin	“mürsəl” peyğəmbərlərin, saleh bəndələrin	وَ عِبَادِهِ الصَّالِحِينَ وَ جَمِيعِ الشُّهَدَاءِ وَ الصِّدِّيقِينَ
(vəz) əz zakiyatut təyyibatu fima təğtədi və təruhu ələyk, yəbnə əmiril mu`minin	bütün şəhidlər və düzdanışanların, pak və pakizə bəndələrin səhər-axşam salamı olsun sənə, ey Əmirəlmömininin oğlu!	[وَ] الزَّاكِيَاتُ الطَّيِّبَاتُ فِيمَا تَغْتَدِي وَ تَرُوحُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ
əşhədu ləkə bit təslimi vət təsdiqi vəl vəfai vən nəsihəh, lixələfin nəbiyyi səlləllahu ələyhi və alih	Şəhadət verirəm ki, sən “mürsəl” Peyğəmbərin (Allahın salamı olsun ona və Əhli-beytinə) övladı	أَشْهَدُ لَكَ بِالتَّسْلِيمِ وَ التَّصْدِيقِ وَ الْوَفَاءِ وَ النَّصِيحَةِ لِخَلَفِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ الْمُرْسَلِ
vəl mursəli vəs sibtil muntəcəbi vəd dəlilil alimi vəl vəsiyyil mubəlliği vəl məzlumil muhtəzəm	o həzrətin seçilmiş nəvəsi, alim rəhbər, Allahın hökmlərini təbliğ edən vəsi və haqqı mənimsənilən məzlum imam Hüseynə təslim oldun, onu təsdiq etdin, onunla bağladığın əhdinə sadiq qaldın və ona qarşı xeyirxahlıq göstərdin	وَ السِّبْطِ الْمُنْتَجَبِ وَ الدَّلِيلِ الْعَالِمِ وَ الْوَصِيِّ الْمُبَلِّغِ وَ الْمَظْلُومِ الْمُهْتَضَمِ
fəcəzakəllahu ən rəsulihi və ən əmiril mu`minin və ənil Həsəni vəl Husəyn, sələvatullahi ələyhim əfzələl cəzai bima səbərtə vəhtəsəbtə və əənt, fəni`mə uqbəd dar	Allah sənə, müsibətlərə səbir edib dözdüyün və (qardaşına) kömək göstərdiyin üçün Peyğəmbər, Əmirəlmöminin, Həsən və Hüseyn (Allahın salamı olsun onlara) tərəfindən ən yaxşı mükafat əta etsin. Sənin axirət evin necə də gözəldir!	فَجَزَاكَ اللَّهُ عَنْ رَسُولِهِ وَ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ عَنِ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَفْضَلَ الْجَزَاءِ بِمَا صَبَرْتَ وَ احْتَسَبْتَ وَ أَعَنْتَ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ
ləənəllahu mən qətələkə və ləənəllahu mən cəhilə həqqəkə vəstəxəffə bihurmətik	Allah səni qətlə yetirənə lənət etsin! Allah sənin haqqını tanımayan və sənə hörmətsizlik edənə lənət etsin!	لَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ جَهِلَ حَقَّكَ وَ اسْتَخَفَّ بِحُرْمَتِكَ
və ləənəllahu mən halə bəynəkə və bəynə mail furat	Allah səninlə Fəratın suyu arasında fasilə salana lənət etsin!	وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ حَالَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ مَاءِ الْفُرَاتِ
əşhədu ənnəkə qutiltə məzlumən və ənnəllahə muncizun ləkum ma vəədəkum ci`tuk	Şəhadət verirəm ki, sən məzlumcasına qətlə yetirildin və şübhəsiz, Allahın sizə verdiyi vədə əməl edəcək	أَشْهَدُ أَنَّكَ قُتِلْتَ مَظْلُوما وَ أَنَّ اللَّهَ مُنْجِزٌ لَكُمْ مَا وَعَدَكُمْ جِئْتُكَ
yəbnə əmiril mu`mininə vafidən iləykum, və qəlbi musəllimun ləkum və tabiun və ənə ləkum tabi`, və nusrəti ləkum muəddətun hətta yəhkuməllahu və huvə xəyrul hakimin	Ey Əmirəlmömininin oğlu, sənin hüzuruna gəlmişəm, hökm verənlərin ən yaxşısı Allah hökm verənə qədər qəlbim sizə təslim və tabe, özüm də sizə itaətdəyəm, köməyim sizin üçün hazırdır	يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَافِدا إِلَيْكُمْ وَ قَلْبِي مُسَلِّمٌ لَكُمْ وَ تَابِعٌ وَ أَنَا لَكُمْ تَابِعٌ وَ نُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَ هُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ
fəməəkum məəkum la məə əduvvikum, inni bikum və biiyabikum minəl mu`mininə və bimən xaləfəkum və qətələkum minəl kafirin	Mən sizin tərəfdarınızam, düşmənlərinizlə deyil, sizinləyəm. Mən sizə və sizin “rəcət”inizə (qayıdışınıza) inanır, sizinlə müxalifətçilik edən və sizi qətlə yetirənləri kafir bilirəm	فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لا مَعَ عَدُوِّكُمْ إِنِّي بِكُمْ وَ بِإِيَابِكُمْ [وَ بِآبَائِكُمْ‏] مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ بِمَنْ خَالَفَكُمْ وَ قَتَلَكُمْ مِنَ الْكَافِرِينَ
qətələllahu ummətən qətələtkum bil əydi vəl əlsun.	Allah sizi əli və dili ilə öldürən camaata lənət etsin!	قَتَلَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكُمْ بِالْأَيْدِي وَ الْأَلْسُنِ

Sonra hərəmə daxil ol və zərihdən tutub, de:

Həzrət Abbas (ə)_2

Transkripsiya	Tərcümə	Ərəbcə
Əssəlamu ələykə əyyuhəl əbdus salih	Salam olsun sənə, ey saleh bəndə	لسَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ
əl mutiu lillahi və li rəsulihi və li əmiril mu`minin, vəl Həsəni vəl Husəyn salləllahu ələyhim və səlləm	Allaha, Peyğəmbərinə, Əmirəlmömininə, Həsən və Hüseynə (Allahın salavat və salamı olsun onlara) itaət edən! Salam olsun sənə!	الْمُطِيعُ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ سَلَّمَ
əssəlamu ələykə və rəhmətullahi və bərəkatuh, və məğfirətuhu və rizvanuh, və əla ruhikə və bədənik	Allahın rəhmət, bərəkət, məğfirət və razılığı olsun sənin ruh və bədəninə!	السَّلامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ مَغْفِرَتُهُ وَ رِضْوَانُهُ وَ عَلَى رُوحِكَ وَ بَدَنِكَ
əşhədu və uşhidullahə ənnəkə məzəytə əla ma məza bihil bədriyyun, vəl mucahidunə fi səbilillahil munasihunə ləhu fi cihadi ə`daih	Şəhadət verir və Allahı şahid tuturam ki, sən “Bədr” döyüşçüləri, Allah yolunda cihad edənlər, Onun düşmənləri ilə mübarizədə xeyirxahlıq göstərənlər	أَشْهَدُ وَ أُشْهِدُ اللَّهَ أَنَّكَ مَضَيْتَ عَلَى مَا مَضَى بِهِ الْبَدْرِيُّونَ وَ الْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الْمُنَاصِحُونَ لَهُ فِي جِهَادِ أَعْدَائِهِ
əl mubaliğunə fi nusrəti əvliyaihiz zabbunə ən əhibbaih	dostlarına yardım və onları müdafiə edənlərin yolu ilə getdin	الْمُبَالِغُونَ فِي نُصْرَةِ أَوْلِيَائِهِ الذَّابُّونَ عَنْ أَحِبَّائِهِ
fəcəzakəllahu əfzələl cəzai və əksərəl cəza, və əvfərəl cəzai və əvfa cəzai əhədin mimmən vəfa bibəy`ətih, vəstəcabə ləhu də`vətəhu və ətaə vulatə əmrih,	Allah əhdinə sadiq qalan, dəvətinə cavab verən və əmr sahiblərinə itaət edənlərdən birinə verilən mükafatın yaxşısı və çoxunu, hədsiz və kamilini sənə əta etsin	فَجَزَاكَ اللَّهُ أَفْضَلَ الْجَزَاءِ وَ أَكْثَرَ الْجَزَاءِ وَ أَوْفَرَ الْجَزَاءِ وَ أَوْفَى جَزَاءِ أَحَدٍ مِمَّنْ وَفَى بِبَيْعَتِهِ وَ اسْتَجَابَ لَهُ دَعْوَتَهُ وَ أَطَاعَ وُلاةَ أَمْرِهِ
əşhədu ənnəkə qəd baləğtə fin nəsihəti və ə`təytə ğayətəl məchud	Şəhadət verirəm ki, sən xeyirxahlıq göstərməkdə əlindən gələni əsirgəmədin və bu yolda son dərəcədə çalışdın	أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَالَغْتَ فِي النَّصِيحَةِ وَ أَعْطَيْتَ غَايَةَ الْمَجْهُودِ
fəbəəsəkəllahu fiş şuhədai və cəələ ruhəkə məə ərvahis suəda	Allah səni qiyamət səhnəsinə şəhidlər zümrəsi ilə birgə gətirsin, ruhunu səadət əhlinin ruhları ilə məhşur etsin	فَبَعَثَكَ اللَّهُ فِي الشُّهَدَاءِ وَ جَعَلَ رُوحَكَ مَعَ أَرْوَاحِ السُّعَدَاءِ
və ə`takə min cinanihi əfsəhəha mənzilən və əfzələha ğurəfa, və rəfəə zikrəkə fi illiyyinə	Öz behiştində sənə ən geniş mənzil və ən yaxşı hücrə əta etsin, adını behiştin ən yüksək mərtəbəsinə qaldırsın	وَ أَعْطَاكَ مِنْ جِنَانِهِ أَفْسَحَهَا مَنْزِلا وَ أَفْضَلَهَا غُرَفا وَ رَفَعَ ذِكْرَكَ فِي عِلِّيِّينَ [فِي الْعَالَمِينَ‏]
və həşərəkə məən nəbiyyinə vəs siddiqinə vəş şuhədai vəs salihin	səni peyğəmbərlər, düzdanışanlar, şəhidlər və salehlərlə birgə məhşur etsin	وَ حَشَرَكَ مَعَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَدَاءِ وَ الصَّالِحِينَ
və həsunə ulaikə rəfiqa	Onlar necə də gözəl dostlardırlar!	وَ حَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقا
əşhədu ənnəkə ləm təhin və ləm tənkul, və ənnəkə məzəytə əla bəsirətin min əmrikə muqtədiyən bis salihinə və muttəbiən lin nəbiyyin	Şəhadət verirəm ki, sən süstlük və tənbəllik etmədin, işlərində bəsirətli olduğun halda dünyadan getdin, salehlərə iqtida etdin və peyğəmbərlərə tabe oldun	أَشْهَدُ أَنَّكَ لَمْ تَهِنْ وَ لَمْ تَنْكُلْ وَ أَنَّكَ مَضَيْتَ عَلَى بَصِيرَةٍ مِنْ أَمْرِكَ مُقْتَدِيا بِالصَّالِحِينَ وَ مُتَّبِعا لِلنَّبِيِّينَ
fəcəməəllahu bəynəna və bəynəkə və bəynə rəsulihi və əvliyaih, fi mənazilil muxbitinə	Allah bizimlə səni Öz Rəsulu və dostları ilə birlikdə təvazökarların mənzilində bir yerə toplasın	فَجَمَعَ اللَّهُ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ رَسُولِهِ وَ أَوْلِيَائِهِ فِي مَنَازِلِ الْمُخْبِتِينَ
fəinnəhu ərhəmur rahimin.	Çünki O, mehribanların ən mehribanıdır!	فَاِنَّهُ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

Şeyx Abbas Qumi deyir: “Tövsiyə olunur ki, bu ziyarətnaməni arxası qəbrə və üzü qibləyə tərəf dayanıb oxuyasınız. Necə ki, şeyx Tusi “Təhzib” adlı kitabında buyurubdur: “Summə udxul fənkəbbə ələl qəbri və qul və əntə mustəqbiləl qiblətə “Əssəlamu ələykə əyyuhəl əbdus-salih…” “ Əvvəldə qeyd etdiyimiz rəvayətə əsasən həzrət Əbulfəzl Abbasın ziyarətnaməsi bundan ibarət idi. Lakin Seyid ibn Tavus, şeyx Müfid və başqaları öz kitablarında bu ziyarətnamənin ardınca yazıblar: “Sonra qəbrin baş tərəfində iki rükət namaz qıl. Bu namazdan sonra istədiyin qədər başqa namazlar da qıla bilərsən. Allaha çoxlu dua edib, namazdan sonra bu duanı oxu:

Həzrət Abbas (ə)_3

Transkripsiya	Tərcümə	Ərəbcə
Əllahummə salli əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd	İlahi, Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə salam yetir	اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
və la tədə` li fi hazəl məkanil mukərrəmi vəl məşhədil muəzzəmi zənbən illa ğəfərtəh	bu əziz məkan və böyük ziyarətgahda mənim üçün bağışlamadığın günah	وَ لا تَدَعْ لِي فِي هَذَا الْمَكَانِ الْمُكَرَّمِ وَ الْمَشْهَدِ الْمُعَظَّمِ ذَنْبا إِلا غَفَرْتَهُ
və la həmmən illa fərrəctəh, və la mərəzən illa şəfəytəh, və la əybən illa sətərtəh	aradan qaldırmadığın qəm-qüssə, sağaltmadığın xəstəlik, gizlətmədiyin eyib	وَ لا هَمّا إِلا فَرَّجْتَهُ وَ لا مَرَضا إِلا شَفَيْتَهُ وَ لا عَيْبا إِلا سَتَرْتَهُ
və la rizqən illa bəsəttəh, və la xəvfən illa aməntəh, və la şəmlən illa cəmə`təh, və la ğaibən illa həfiztəhu və əznəytəh	artırmadığın ruzi, əmin-amanlığa çevirmədiyin qorxu, birliyə çevirmədiyin ayrılıq, qorumadığın və görüşünü yaxınlaşdırmadığın qaib şəxs	وَ لا رِزْقا إِلا بَسَطْتَهُ وَ لا خَوْفا إِلا آمَنْتَهُ وَ لا شَمْلا إِلا جَمَعْتَهُ وَ لا غَائِبا إِلا حَفِظْتَهُ وَ أَدْنَيْتَهُ
və la hacətən min həvaicud dunya vəl axirəti ləkə fiha rizən və liyə fiha səlahun illa qəzəytəha, ya ərhəmər rahimin.	Sənin razılığın və mənim də xeyrimə olan dünya və axirətlə bağlı rəva etmədiyin hacət qoyma qalsın, ey mehribanların ən mehribanı!	وَ لا حَاجَةً مِنْ حَوَائِجِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ لَكَ فِيهَا رِضًى وَ لِي فِيهَا صَلاحٌ إِلا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ

Sonra qəbrin ayaq tərəfində dayanıb, de:

Həzrət Abbas (ə)_4

Transkripsiya	Tərcümə	Ərəbcə
Əssəlamu ələykə ya Əbəlfəzlil Əbbasəbnə əmiril mu`minin	Salam olsun sənə, ey Əmirəlmömininin oğlu Əbülfəzl Abbas!	السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا الْفَضْلِ الْعَبَّاسَ ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ
əssəlamu ələykə yəbnə səyyidil vəsiyyin	Salam olsun sənə, ey vəsilərin sərvərinin oğlu!	السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ
əssəlamu ələykə yəbnə əvvələl qəvmi islamən və əqdəmihim imanən	Salam olsun sənə, ey ümmət arasından birinci müsəlman, imanda onların qabaqcılı,	السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَوَّلِ الْقَوْمِ إِسْلاما وَ أَقْدَمِهِمْ إِيمَانا
və əqvəmihim bidinillahi və əhvətihim ələl islam	Allahın dinində ən möhkəm və İslamı hamından çox qoruyan şəxsin oğlu!	وَ أَقْوَمِهِمْ بِدِينِ اللَّهِ وَ أَحْوَطِهِمْ عَلَى الْإِسْلامِ
əşhədu ləqəd nəsəhtə lillahi və lirəsulihi və li əxik, fə ni`məl əxul muvasi	Şəhadət verirəm ki, sən Allah, Onun Peyğəmbəri və qardaşın yolunda xeyirxahlıq göstərdin. Sən qardaşına necə də gözəl həmdəm idin!	أَشْهَدُ لَقَدْ نَصَحْتَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِأَخِيكَ فَنِعْمَ الْأَخُ الْمُوَاسِي
fələənəllahu ummətən qətələtkə və ləənəllahu ummətən zələmətk	Allah səni qətlə yetirən camaata lənət etsin! Allah sənə zülm edən camaata lənət etsin!	فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً ظَلَمَتْكَ
və ləənəllahu ummətən istəhəllət minkəl məharim, vəntəhəkət hurmətəl islam	Allah sənə hörmətsizliyi halal bilən və səni qətlə yetirməklə İslama hörmətsizlik edən camaata lənət etsin!	مِنْكَ الْمَحَارِمَ وَ انْتَهَكَتْ حُرْمَةَ الْإِسْلامِ
fə ni`məs sabirul mucahidul muhamin nasir, vəl əxud dafiu ən əxihil mucibu ila taəti rəbbih	Sən (qardaşın imam Hüseynin (ə) müqəddəs yolu uğrunda) necə də gözəl səbirli mübariz və xeyirxah, qardaşını müdafiə edən yaxşı qardaş idin, Rəbbinin əmrinə itaət etdin	فَنِعْمَ الصَّابِرُ الْمُجَاهِدُ الْمُحَامِي النَّاصِرُ وَ الْأَخُ الدَّافِعُ عَنْ أَخِيهِ الْمُجِيبُ إِلَى طَاعَةِ رَبِّهِ
ər rağibu fima zəhidə fihi ğəyruhu minəs səvabil cəzil vəs sənail cəmil	başqalarının böyük savab və gözəl tərifdən üz çevirdikləri zaman onları rəğbətlə qazandın	الرَّاغِبُ فِيمَا زَهِدَ فِيهِ غَيْرُهُ مِنَ الثَّوَابِ الْجَزِيلِ
və əlhəqəkəllahu bidərəcəti abaikə fi cənnatin nəim	Allah səni neməti bol olan cənnətlərdə ata-babalarının məqamına qovuşdursun	وَ الثَّنَاءِ الْجَمِيلِ وَ أَلْحَقَكَ [فَأَلْحَقَكَ]‏ اللَّهُ بِدَرَجَةِ آبَائِكَ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ
Əllahummə inni təərrəztu liziyarəti əvliyaikə rəğbətən fi səvabikə və rəcaən liməğfirətikə və cəzili ihsanik	İlahi, Sənin savabına müştaq olduğum, məğfirət və böyük ehsanına ümid bəslədiyim halda, dostlarının ziyarətinə gəlmişəm	اللَّهُمَّ إِنِّي تَعَرَّضْتُ لِزِيَارَةِ أَوْلِيَائِكَ رَغْبَةً فِي ثَوَابِكَ وَ رَجَاءً لِمَغْفِرَتِكَ وَ جَزِيلِ إِحْسَانِكَ
fəəs`əlukə ən tusalliyə əla Muhəmmədin və alihit tahirin, və ən təc`ələ rizqi bihim darrən və əyşi bihim qarra	Elə isə Səndən istəyirəm ki, Məhəmməd və onun pak Əhli-beytinə salam göndərəsən, onların vasitəsilə ruzimi genişləndirəsən, həyatıma sevinc bəxş edəsən	فَأَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ أَنْ تَجْعَلَ رِزْقِي بِهِمْ دَارّا وَ عَيْشِي بِهِمْ قَارّا
və ziyarəti bihim məqbulətən və həyati bihim təyyibəh, və ədricni idracəl mukrəmin	ziyarətimi qəbul edəsən, mənə pak həyat nəsib edəsən, məni kəramət əhlinin zümrəsinə qatasan	وَ زِيَارَتِي بِهِمْ مَقْبُولَةً وَ حَيَاتِي بِهِمْ طَيِّبَةً وَ أَدْرِجْنِي إِدْرَاجَ الْمُكْرَمِينَ
vəc`əlni mimmən yənqəlibu min ziyarəti məşahidi əhibbaikə muflihən munciha, qədistəvcəbə ğufranəz zunubi və sətrəl uyubi və kəşfəl kurub	dostlarının ziyarətindən qayıtdığı zaman nicat tapan, hacəti rəva olunan, günahları bağışlanan, eyibləri örtülən və çətinlikləri aradan qaldırılan kəslərdən qərar verəsən!	وَ اجْعَلْنِي مِمَّنْ يَنْقَلِبُ مِنْ زِيَارَةِ مَشَاهِدِ أَحِبَّائِكَ مُفْلِحا مُنْجِحا قَدِ اسْتَوْجَبَ غُفْرَانَ الذُّنُوبِ وَ سَتْرَ الْعُيُوبِ وَ كَشْفَ الْكُرُوبِ
innəkə əhlut təqva və əhlul məğfirəh.	Doğrudan da, Sən təqva əhli (qoruyan) və məğfirət əhlisən (bağışlayansan)!	اِنَّكَ أَهْلُ التَّقْوَى وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ

O həzrətlə vidalaşdığın zaman onun mübarək qəbrinə yaxınlaşıb, bu sözləri de! Xatırlatmaq istəyirəm ki, bu vidanı, Əbu Həmzə Somali və başqa alimlər də öz kitablarında qeyd edibdirlər:

Həzrət Abbas (ə)_5

Transkripsiya	Tərcümə	Ərəbcə
Əstəvdiukəllahə və əstər`ikə və əqrəu ələykəs səlam,	Səni Allaha tapşırır (səninlə vidalaşır) və Ondan səni Öz pənahında saxlamasını istəyirəm	أَسْتَوْدِعُكَ اللَّهَ وَ أَسْتَرْعِيكَ وَ أَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلامَ
amənna billahi və birəsulihi və bikitabihi və bima caə bihi min indillah	Allaha, Rəsuluna, kitabına və Peyğəmbərin Allah tərəfindən gətirdiklərinə iman gətirdiyim halda, sənə salam deyirəm!	آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ بِكِتَابِهِ وَ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ
Əllahummə fəktubna məəş şahidin	İlahi, bizi şahidlərlə birgə yaz!	اللَّهُمَّ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ
Əllahummə la təc`əlhu axirəl əhdi min ziyarəti qəbrəbni əxi rəsulik, salləllahu ələyhi və alih	İlahi, bu ziyarətimi – Peyğəmbərinin (Allahın salamı olsun ona və Əhli-beytinə) qardaşı oğlunun qəbrinin ziyarətini sonuncu ziyarətim qərar vermə	الشَّاهِدِينَ اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِيَارَتِي
vərzuqni ziyarətəhu əbədən ma əbqəytəni, vəhşurni məəhu və məə abaihi fil cinan	mənə həyat verdiyin vaxta qədər onun ziyarətini mənə nəsib et, məni onunla və onun ata-babaları ilə birgə cənnətdə məhşur et	وَ ارْزُقْنِي زِيَارَتَهُ أَبَدا مَا أَبْقَيْتَنِي وَ احْشُرْنِي مَعَهُ وَ مَعَ آبَائِهِ فِي الْجِنَانِ
və ərrif bəyni və bəynəhu və bəynə rəsulikə və əvliyaik	mənimlə onun, Peyğəmbərin və dostlarının (hidayət imamlarının) arasında tanışlıq yarat!	وَ عَرِّفْ بَيْنِي وَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ رَسُولِكَ وَ أَوْلِيَائِكَ
Əllahummə salli əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd	İlahi, Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə salam yetir!	اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
və təvəffəni ələl imani bikə vət təsdiqi birəsulik, vəl vilayəti li Əliyyibni Əbi Talibin vəl əimməti min vuldih, ələyhimus səlamu vəl bəraəti min əduvvihim	Məni Sənə imanlı olduğum, Rəsulunu, Əli ibn Əbu Talib və onun övladlarından olan imamların (salam olsun onlara) vilayət məqamını təsdiqlədiyim və onların düşmənlərinə nifrət etdiyim halda dünyadan apar	وَ تَوَفَّنِي عَلَى الْإِيمَانِ بِكَ وَ التَّصْدِيقِ بِرَسُولِكَ وَ الْوِلايَةِ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ عَلَيْهِمُ السَّلامُ وَ الْبَرَاءَةِ مِنْ عَدُوِّهِمْ
fəinni qəd rəzitu	Ey Rəbbim, mən buna razıyam!	فَإِنِّي قَدْ رَضِيتُ
ya rəbbi bizalikə və salləllahu əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd.	Allahın salamı olsun Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə!	يَا رَبِّي بِذَلِكَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

Sonra özün üçün, atan və anan və bütün möminlər və müsəlmanlar üçün istədiyin duanı et.
Müəllif deyir: “İmam Səccaddan (ə) nəql edilən hədislərin birinin məzmunu bundan ibarətdir ki, Allah taala həzrət Abbasa rəhmət etsin! O, qardaşı üçün öz canından keçib, canını ona fəda etdi. Bu yolda o, iki qolunu əldən verdi və bunun əvəzində Allah taala ona iki qanad əta etdi. Belə ki, bu qanadlarla o, cənnətdə Cəfər ibn Əbi Talib kimi mələklərlə birgə asimanda uçar. Qiyamət günündə bütün şəhidlər həzrət Abbasın Allah taala dərgahında olan məqamına qibtə edər və o məqamı özləri üçün arzulayarlar”. Belə rəvayət olunur ki, həzrət Abbas (ə) şəhadətə yetişdiyi zaman 34 yaşında idi və anası Ümmül-Bənin ona və onun qardaşlarına Mədinə şəhərinin ətrafında yerləşən “Bəqi” qəbirstanlığında matəm tutar və ürəkdən elə ağlayıb, nalə çəkərdi ki, yoldan keçənləri də ağlamaq tutardı. Aşiqlərin göz yaşı tökməyi təəccüblü deyil! Deyilənə görə Əhlibeytin (ə) qatı düşməni olan Mərvan ibn Həkəm Ümmül-bəninin kənarından keçdiyi vaxt onun ağlamağının təsiri altına düşüb, ağlayardı. Aşağıdakı bu mərsiyəni Ümmül-bənin həzrət Abbasın (ə) və başqa oğullarının matəmində oxumuşdur:

Həzrət Abbas (ə)_6

Transkripsiya	Tərcümə	Ərəbcə
Ya mən rəəl Əbbasə kərrə əla cəmahirin nəqəd Və vərahu min əbnai Həydərə kulli ləysin zi ləbəd Unbi`tu ənnəbni usibə birə`sihi məqtuə yəd Vəyli əla şibli əmalə birə`sihi zərbul əməd Ləv kanə səyfukə fi yədəykə ləma dəna minhu əhəd.	Ey Abbası qoyun sürülərinə həmlə edən zaman görənlər Heydərin bütün övladları yallı bir şir kimi onun arxasında vuruşurdular Mənə xəbər verdilər ki, övladımın başına qılıc zərbəsi endirdilər, halbuki, qolları kəsilmişdi Vay olsun mənə ki, zərbətin tə`sirindən oğlumun başı gicəlləndi Əgər sənin əlində qılıncın olsaydı, heç kəs sənə yaxın gələ bilməzdi!	يَا مَنْ رَأَى الْعَبَّاسَ كَرَّ عَلَى جَمَاهِيرِ النَّقَدِ وَ وَرَاهُ مِنْ أَبْنَاءِ حَيْدَرَ كُلُّ لَيْثٍ ذِي لَبَدٍ أُنْبِئْتُ أَنَّ ابْنِي أُصِيبَ بِرَأْسِهِ مَقْطُوعَ يَدٍ وَيْلِي عَلَى شِبْلِي أَمَالَ بِرَأْسِهِ ضَرْبُ الْعَمَدِ لَوْ كَانَ سَيْفُكَ فِي يَدِيْكَ لَمَا دَنَا مِنْهُ أَحَدٌ

Aşağıdakı bu mərsiyyəni də həmçinin o həzrətin anası söyləmişdir:

Həzrət Abbas (ə)_7

Transkripsiya	Tərcümə	Ərəbcə
La təd`uvinni vəyki Umməl bənin Tuzəkkirini biluyusil ərin Kanət bənunə liyə ud`a bihim Vəlyəvmə əsbəhtu və la min bənin Ərbəətun mislu nusurir rubba Qəd vasəlul məvtə biqət`il vətin Tənazə`əl xirsanu əşlaəhum Fəkulluhum əmsa səriən tə`in Ya ləytə şi`ri əkma əxbəru Biənnə Əbbasən qəti`ul yəmin	Daha məni “Ümmul-bənin” (oğullar anası) səsləmə Çünki şirlərimi yada salır Oğullarım olduğu üçün məni “Ümmül-bənin”çağırardılar Amma bu gündən daha bir övlad sahibi deyiləm Sıldırım bir dağ kimi dörd oğul idilər Hamısı qətlə yetirildilər və damarları kəsildi Onların cənazələri üstündə nizələr bir-birilə mübarizə etdilər Hamısı nizələrin vurduğu tə`nədən yerə düşdülər Ey kaş, bilərdim ki, bu xəbər doğrudur ya yox Abbasın sağ əli kəsilmişdimi?	لا تَدْعُوِنِّي وَيْكِ أُمَّ الْبَنِينَ تُذَكِّرِينِي بِلِيُوثِ الْعَرِينِ كَانَتْ بَنُونَ لِي أُدْعَى بِهِمْ وَ الْيَوْمَ أَصْبَحْتُ وَ لا مِنْ بَنِينَ أَرْبَعَةٌ مِثْلُ نُسُورِ الرُّبَى قَدْ وَاصَلُوا الْمَوْتَ بِقَطْعِ الْوَتِينِ تَنَازَعَ الْخِرْصَانُ أَشْلاءَهُمْ فَكُلُّهُمْ أَمْسَى صَرِيعا طَعِينَ يَا لَيْتَ شِعْرِي أَ كَمَا أَخْبَرُوا بِأَنَّ عَبَّاسا قَطِيعُ الْيَمِينِ