İslam aylarının əməlləri: Zilhiccə ayının müştərək əməlləri
Zilhiccə ayının müştərək əməlləri
Zilhiccə ayının əməlləri 2 qismdir:
1) Ayın ilk on gününün müştərək əməlləri;
2) Ayın müəyyən günlərinə məxsus əməllər.
Ayın ilk on gününün müştərək əməlləri:
1) İmam Sadiq (ə) buyurub ki, atam İmam Baqir (ə) mənə buyurdu: «Ey oğlum, Zilhiccə ayının ilk on günündə hər gecə məğrib və işa namazları arasında bu 2 rəkət namazı tərk etmə: hər rəkətdə «Həmd» və «İxlas» surələrini oxu, sonra bu ayəni (Əraf surəsi, 142-ci ayə) oxu:
| Ə`raf surəsi 142 | |
|---|---|
| Ərəbcə | وَ وَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِینَ لَیْلَةً، وَ أَتْمَمْنَاهَا بَعَشْرٍ، فَتَمَّ مِیقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً، وَ قَالَ مُوسَىٰ لِاَخِیهِ هَارُونَ اخْلُفْنِى فِى قَوْمِى، وَ أَصْلِـحْ وَ لَا تَتَّبِعْ سَبِیـلَ الْمُفْسِـدِینَ |
| Tərcümə | Musa ilə otuz günlük vədələşdik, sonra ona daha bir on gün də əlavə etdik. Beləliklə, Rəbbinin (ibadət üçün) təyin etdiyi müddət tam qırx gecə (gün) oldu. Musa qardaşı Haruna dedi: “Sən tayfam içində mənim xəlifəm ol, (camaatı) islah etməyə çalış və (yer üzündə) fitnə-fəsad törədənlərin yolu ilə getmə!” |
| Transkripsiya | Və vaədna Musa səlasinə ləylətən və ətməmnaha bi əşr, fətəmmə miqatu rəbbihi ərbəinə ləyləh, və qalə Musa liəxihi Harunəxlufni fi qəvmi, və əslih və la təttəbi` səbiləl mufsidin. |
2) Ayın ilk 9 gününü oruc tutmaq: Hədislərin birində İmam Musa Kazim (ə) buyurur ki, hər kim Zilhiccə ayının ilk 9 gününü oruc tutsa, Allah ona bütün ömrünün oruc savabını yazar.[2]
3) Şeyx Tusi və Seyid ibn Tavus Əbu Həmzə Sumalidən nəql edir ki, İmam Sadiq (ə) Zilhiccə ayının birinci günündən Ərəfə gününün əsr vaxtınadək sübh namazından sonra və məğrib namazından qabaq bu duanı oxuyardı.[3]:
| Transkripsiya | Tərcümə | Ərəbcə |
|---|---|---|
| Əllahummə hazihil əyyamulləti fəzzəltəha ələl əyyami və şərrəftəha, qəd bəlləğtəniha bimənnikə və rəhmətik, fəənzil ələyna min bərəkatik, və əusi` ələyna fiha min nə`maik, | İlahi, bu, digər günlərə fəzilətli və şərafətli etdiyin günlərdəndir. Həqiqətən, lütf və mərhəmətinlə onları dərk etməyi mənə nəsib etmisən! Belə isə, bizə bərəkətini nazil et və həmin günlərdə bizə nemətlərini artır! | اَللَّهُمَّ هٰذِهِ الْاَیَّامُ الَّتِى فَضَّلْتَهَا عَلَى الْاَیَّامِ وَ شَرَّفْتَهَا، وَ قَدْ بَلَّغْتَنِیهَا بِمَنِّکَ وَ رَحْمَتِکَ، فَاَنْزِلْ عَلَیْنَا مِنْ بَرَکَاتِکَ، وَ اَوْسِعْ عَلَیْنَا فِیهَا مِنْ نَعْمَآئِکَ |
| Əllahummə inni əs`əlukə ən tusalliyə əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd, və ən təhdiyəna fiha lisəbilil huda vəl əfafi vəl ğina, vəl əməli fiha bima tuhibbu və tərza, | İlahi, Səndən Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə salam göndərməyini, bizi hidayət, afiyət və məxluqatdan ehtiyacsızlıq yoluna, razı olduğun və sevdiyin işləri yerinə yetirməyə yönəltməyini istəyirəm! | اَللَّهُمَّ اِنِّى اَسْئَلُکَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ اٰلِ مُحَمَّدٍ، وَ اَنْ تَهْدِیَنَا فِیهَا لِسَبِیلِ الْهُدَىٰ، وَ الْعَفَافِ وَ الْغِنَىٰ، وَ الْعَمَلِ فِیهَا بِمَا تُحِبُّ وَ تَرْضَىٰ |
| Əllahummə inni əs`əlukə ya məvziə kulli şəkva, və ya samiə kulli nəcva, və ya şahidə kulli mələ`, və ya alimə kulli xəfiyyəh, ən tusalliyə əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd, və ən təkşifə ənna fihəl bəla, və təstəcibə ləna fihəd dua, və tuqəvviyəna fiha və tuinəna, və tuvəffiqəna fiha lima tuhibbu rəbbəna və tərza, və əla məftərəztə ələyna min taətikə və taəti rəsulikə və əhli vilayətik, | İlahi, ey bütün şikayət edənlərin dönüş yeri, ey bütün sirləri və pıçıltıları eşidən, ey yaratdıqlarına şahid, ey bütün sirlərdən agah olan, Səndən istəyirəm ki, Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə salam göndərəsən, bu günlərdə bizdən bəlanı uzaqlaşdırasan, dualarımızı qəbul edəsən və bizi qüvvətləndirəsən! Ey Rəbbim, sevdiyin və razı olduğun işləri, bizə vacib etdiyin itaətini, peyğəmbər və vilayət əhlinə itaəti yerinə yetirməkdə bizə yardımçı olmağın və bizi müvəffəq etməyini istəyirəm! | اَللَّهُمَّ اِنِّى اَسْئَلُکَ، یَا مَوْضِعَ کُلِّ شَکْوَىٰ، وَ یَا سَامِعَ کُلِّ نَجْوَىٰ، وَ یَا شَاهِدَ کُلِّ مَلَإٍ، وَ یَا عَالِمَ کُلِّ خَفِیَّةٍ، اَنْ تُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ اٰلِ مُحَمَّدٍ، وَ اَنْ تَکْشِفَ عَنَّا فِیهَا الْبَلَاءَ، وَ تَسْتَجِیبَ لَنَا فِیهَا الدُّعَآءَ، وَ تُقَوِّیَنَا فِیهَا وَ تُعِینَنَا؛ وَ تُوَفِّقَنَا فِیهَا لِمَا تُحِبُّ رَبَّنَا وَ تَرْضَىٰ، وَ عَلَىٰ مَا افْتَرَضْتَ عَلَیْنَا مِنْ طَاعَتِکَ، وَ طَـاعَةِ رَسُولِکَ وَ اَهْلِ وِلَایَتِکَ |
| Əllahummə inni əs`əlukə ya ərhəmər rahimin, ən tusalliyə əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd, və ən təhəbə ləna fihər riza, innəkə səmiud dua, və la təhrimna xəyrə ma tunzilu fiha minəs səma, və təhhirna minəz zunubi ya əllaməl ğuyub, və əvcib ləna fiha darəl xulud, | İlahi, ey mehribanların ən mehribanı, Səndən Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə salam göndərməyini və bizə bu günlərdə razılığını bəxş etməyini istəyirəm! Həqiqətən, Sən duaları eşidənsən! Bizi səmadan nazil etdiyin xeyir və bərəkətdən məhrum etmə, bizi günahlardan pakla, ey qeyb və sirlərdən agah olan! Bizə bu günlərdə əbədi evi (cənnəti) vacib et! | اَللَّهُمَّ اِنِّى اَسْئَلُکَ، یَا اَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، اَنْ تُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ اٰلِ مُحَمَّدٍ، وَ اَنْ تَهَبَ لَنَا فِیهَا الرِّضَا، اِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَآءِ؛ وَ لَا تَحْرِمْنَا خَیْرَ مَا تُنْزِلُ فِیهَا مِنَ السَّمَآءِ، وَ طَهِّرْنَا مِنَ الذُّنُوبِ، یَا عَلَّامَ الْغُیُوبِ؛ وَ اَوْجِبْ لَنَا فِیهَا دَارَ الْخُلُودِ |
| Əllahummə salli əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd, və la tətruk ləna fiha zənbən illa ğəfərtəh, və la həmmən illa fərrəctəh, və la dəynən illa qəzəytəh, və la ğaibən illa əddəytəh, və la hacətən min həvaicid dunya vəl axirəti illa səhhəltəha və yəssərtəha, innəkə əla kulli şəy`in qədir, | İlahi, Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə salam yetir, bizim üçün bu günlərdə bağışlanmamış bir günah, aradan qaldırmadığın qəm-kədər, ödəmədiyin borc, bizə qovuşdurmadığın qaib (yanımızda olmayan), asanlaşdırmadığın hansısa bir dünya və axirət hacəti saxlama! Həqiqətən, Sən hər bir şeyə qadirsən! | اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ اٰلِ مُحَمَّدٍ، وَ لَا تَتْرُکْ لَنَا فِیهَا ذَنْبًا اِلَّا غَفَرْتَهُ، وَ لَا هَمًّا اِلَّا فَرَّجْتَهُ، وَ لَا دَیْنًا اِلَّا قَضَیْتَهُ، وَ لَا غَائِبًا اِلَّا اَدَّیْتَهُ، وَ لَا حَاجَةً مِنْ حَوَائِجِ الدُّنْیَا وَ الْاٰخِرَةِ اِلَّا سَهَّلْتَهَا وَ یَسَّرْتَهَا، اِنَّکَ عَلَىٰ کُلِّ شَىْءٍ قَدِیرٌ |
| Əllahummə ya aliməl xəfiyyati ya rahiməl əbərat, ya mucibəd dəəvat, ya rəbbəl ərəzinə vəs səmavat, ya mən la tətəşabəhu ələyhil əsvat, salli əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd, vəc`əlna fiha min utəqaikə və tuləqaikə minən nar, vəl faizinə bicənnətik, vən nacinə birəhmətik, ya ərhəmər rahimin, və salləllahu əla səyyidina Muhəmmədin və alihi əcməin və salləmə ələyhim təslima. | İlahi, ey gizli sirlərdən xəbərdar, ey göz yaşlarına rəhm edən, ey duaları qəbul edən, ey yerlər və göylərin Rəbbi, ey səsləri eşitməkdə (bir-birindən ayırmaqda) xətaya yol verməyən, Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə salam yetir, bizi bu günlərdə cəhənnəm odundan xilas olanlardan, cənnətinə qovuşaraq feyzə çatanlardan və rəhmətinlə nicat tapanlardan təyin et, ey mehribanların ən mehribanı! Sərvərimiz Muhəmməd və Muhəmmədin Əhlibeytinə – onların hamısına salam yetir! | اَللَّهُمَّ یَا عَالِمَ الْخَفِیَّاتِ، یَا رَاحِمَ الْعَبَرَاتِ، یَا مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ، یَا رَبَّ الْاَرَضِینَ وَ السَّمَاوَاتِ، یَا مَنْ لَا تَتَشَابَهُ عَلَیْهِ الْاَصْوَاتُ، صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ اٰلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنَا فِیهَا مِنْ عُتَقَآئِکَ وَ طُلَقَآئِکَ مِنَ النَّارِ، وَ الْفَائِزِینَ بِجَنَّتِکَ، وَ النَّاجِینَ بِرَحْمَتِکَ، یَا اَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. وَ صَلَّى اللهُ عَلَىٰ سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ اٰلِهِ اَجْمَعِینَ، وَ سَلَّمَ عَلَیْهِمْ تَسْلِیمًا |
4) İmam Baqir (ə) buyurur ki, Allah-Təala Zilhiccə ayının ilk 10 günündə oxuması üçün Cəbrail vasitəsilə Həzrət İsaya (ə) bu 5 duanı hədiyyə göndərdi və siz də bu duaları oxuyun[4]:
| Transkripsiya | Tərcümə | Ərəbcə |
|---|---|---|
| Əşhədu ən la ilahə illəllahu vəhdəhu la şərikə ləh, ləhul mulku və ləhul həmdu biyədihil xəyr, və huvə əla kulli şəy`in qədir | Şəhadət verirəm ki, Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur. O, tək və şəriksizdir. Mülk, həmd-səna yalnız Ona məxsusdur, xeyir yalnız Onun ixtiyarındadır və o hər şeyə qadirdir! | أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ |
| Əşhədu ən la ilahə illəllahu vəhdəhu la şərikə ləh, əhədən səmədən ləm yəttəxiz sahibətən və la vələda | Şəhadət verirəm ki, Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur. O, tək və şəriksizdir. Yeganə və ehtiyacsızdır, Özünə zövcə və övlad götürməmişdir. | أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ أَحَدا صَمَدا لَمْ يَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَ لا وَلَدا |
| Əşhədu ən la ilahə illəllahu vəhdəhu la şərikə ləh, əhə-dən səmədən ləm yəlid və ləm yuləd və ləm yəkun ləhu kufuvən əhəd | Şəhadət verirəm ki, Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur. O, tək və şəriksizdir. Yeganə və ehtiyacsızdır, doğmamış və doğulmayan, tayı-bərabəri olmayandır! | أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ أَحَدا صَمَدا لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوا أَحَدٌ |
| Əşhədu ən la ilahə illəllahu vəhdəhu la şərikə ləh, ləhul mulku və ləhul həmd, yuhyi və yumitu və huvə həyyun la yəmut, biyədihil xəyru və huvə əla kulli şəy`in qədir | Şəhadət verirəm ki, Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur. O, tək və şəriksizdir. Mülk, həmd-səna yalnız ona məxsusdur. Dirildən və öldürəndir. O, ölməyəcək diridir. Xeyir yalnız Onun ixtiyarındadır və O, hər şeyə qadirdir! | أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ هُوَ حَيٌّ لا يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ |
| Həsbiyəllahu və kəfa səmiəllahu limən dəa, ləysə vəraəllahi muntəha, əşhədu lillahi bima dəa, və ənnəhu bəriun mimmən təbərrə və ənnə lillahil axirətə vəl ula | Allah mənə yetərli və kifayətdir, Ona dua edənləri eşidəndir və Allahın heç bir həddi-hüdudu yoxdur! Şəhadət verirəm ki, Allahın dəvət etdikləri doğrudur və O, paklıq axtaranlardan daha pakdır, axirət və dünya Allaha məxsusdur! | حَسْبِيَ اللَّهُ وَ كَفَى سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ دَعَا لَيْسَ وَرَاءَ اللَّهِ مُنْتَهَى أَشْهَدُ لِلَّهِ بِمَا دَعَا وَ أَنَّهُ بَرِيءٌ مِمَّنْ تَبَرَّأَ وَ أَنَّ لِلَّهِ الْآخِرَةَ وَ الْأُولَى |
Həzrət İsa (ə) bu 5 duanı 100 dəfə oxuyanın çoxlu savablarını bəyan etdi.[5] Mərhum Əllamə Məclisi yazır: Hər kim gündə bu 10 dəfə oxusa (belə ki, on gün ərzində bu duaları 100 dəfə oxumuş olar), rəvayətə əməl etmiş olar. Əlbəttə, bu duaları hər gün 100 dəfə oxumaq daha yaxşı olar.[6]
5) Bu on günün hər günündə Əmirəl-möminin Əlinin (ə) buyurduğu bu «təhlilləri» oxumaq, əlbəttə, daha yaxşı olar ki, hər gün 10 dəfə bu dua oxunsa[7]:
| Transkripsiya | Tərcümə | Ərəbcə |
|---|---|---|
| Lə ilahə illəllahu ədədəl ləyali vəd duhur, | Gecə və zamanların hesabını (sayını) bilən Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur! | لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، عَدَدَ اللَّیَالِى وَ الدُّهُورِ |
| lə ilahə illəllahu ədədə əmvacil buhur, | Dəryadakı dalğaların sayını bilən Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur! | لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، عَدَدَ اَمْوَاجِ الْبُحُورِ |
| lə ilahə illəllahu və rəhmətuhu xəyrun mimma yəcməun, | Rəhməti toplanılan şeylərdən (mal, sərvət və s.) daha xeyirli olan Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur! | لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، وَ رَحْمَتُهُ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ |
| lə ilahə illəllahu ədədəş şəvki vəş şəcər, lə ilahə illəllahu ədədəş şə`ri vəl vəbər, lə ilahə illəllahu ədədəl həcəri vəl mədər, lə ilahə illəllahu ədədə ləmhil uyun, | Tikan və ağacların, tük və kürklərin, daş və çınqılların, göz qırpımlarının sayını bilən Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur! | لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، عَدَدَ الشَّوْکِ وَ الشَّجَرِ. لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، عَدَدَ الشَّعْرِ وَ الْوَبَرِ. لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، عَدَدَ الْحَجَرِ وَ الْمَدَرِ. لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، عَدَدَ لَمْحِ الْعُیُونِ |
| lə ilahə illəllahu fil ləyli iza əs`əs, vəs (fis) subhi iza tənəffəs, | Zülmətə dönən gecədə, dan yeri söküldükdə (sübh açıldıqda) Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur! | لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، فِى اللَّیْلِ اِذَا عَسْعَسَ، وَ الصُّبْحِ اِذَا تَنَفَّسَ |
| lə ilahə illəllahu ədədər riyahi fil bərari vəs suxur, | Səhra və aranlardakı küləklərin sayını bilən Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur! | لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ، عَدَدَ الرِّیَاحِ فِى الْبَرَارِى وَ الصُّخُـورِ |
| lə ilahə illəllahu minəl yəvmi ila yəvmi yunfəxu fis sur. | Bu gündən sur çalınacağı zamana (qiyamətə) qədər sayını bilən Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur! | لَا اِلٰـهَ اِلَّا اللهُ، مِـنَ الْیَـوْمِ اِلَىٰ یَـوْمِ یُنْفَخُ فِى الصُّورِ |
Mənbə:
[1] Seyid ibn Tavus — İqbal, səh 317
[2] Əllamə Məclisi — Zadul-məad, səh 240
[3] Şeyx Tusi — Misbahul-mutəhəccid, səh 672,
Seyid ibn Tavus — İqbal, səh 322 (cüzi fərqlə)
[4] Ola bilsin ki, bu dua Həzrət İsaya (ə) ərəbcə nazil olmuşdur,
yaxud İmam Baqir (ə) onu ərəbcəyə çevirmişdir.
[5] Seyid ibn Tavus — İqbal, səh 323
[6] Əllamə Məclisi — Zadul-məad, səh 245
[7] Seyid ibn Tavus — İqbal, səh 324
